Forsíða  |  Jökulfirðir  |  Saga byggðar  |  Saga Kollsár |   Saga ættar  |  Uppbygging  |  Ferðalög  |  Um vefinn

Saga ættar hefst í Noregi eins og segja má um flesta Íslendinga. Þar kemur fyrstur við sögu Björn „buna“ Grímsson og Vélaug kona hans, fædd árið 770. Ekki fer frekari sögum af Vélaugu en Björn buna var hersir í Noregi. Þeirra sonur var Ketill „flatnefur“ Bjarnarson, fæddur 810, "einn ágætur hersir í Noregi" að því er segir í Eyrbyggja sögu. Meðal barna hans má nefna Auði djúpúðgu. En ætt Kollsármanna er komin af annarri dóttur Ketils, Þórunni hyrnu, fæddri 848, og Helga magra Eyvindarsyni sem nam land í Eyjafirði. En þræðirnir liggja eflaust víðar.

Þessi þáttur ættarsögunnar verður ekki rakinn nánar hér. Þótt gaman geti verið að rekja ættir langt aftur í aldir verður fyrst og fremst staldrað við fólkið sem höfundur hafði persónuleg kynni af. Þar koma við sögu tveir afar, tvær ömmur og svo langamma og eiginmaður hennar. 

Einar Guðmann Guðleifsson fæddist 16. apríl 1889, sonur Guðleifs Þorvaldssonar bónda í Bolungarvík á Ströndum og Guðfinnu Einarsdóttur, konu hans. Einar afi ólst upp í Bolungarvík. Segir fátt af uppvexti hans en ætla má að hann hafi ungur byrjað að fást við „bolunga“ (rekatré) sem víkin sú arna er kennd við.

Einar afi kemur næst við sögu á Dynjanda í Leirufirði. Í alllangri frásögn föður míns af uppvexti sínum segir: „Ég sá ekkert afa mína eða ömmur, munu sennilega hafa dáið sem tiltölulega ungt fólk, en minnist aftur á móti þess hlýleika og ljúfmennsku sem ég naut hjá fósturforeldrum foreldra minna, Rósu og Benedikts á Dynjanda.“ Þar fæddist faðir höfundar  hinn 3. september árið 1915.

Ólöf amma Jóhannesdóttir fæddist 21. júlí 1887, dóttir Jóhannesar Ólafssonar og Jóhönnu Gideonsdóttur, hjóna í Kjös. Ólöf mun hafa alist upp hjá Benedikt Kr. Benediktssyni og Gunnvöru Rósu Elíasdóttur á Dynjanda

.

Einar afi og Ólöf amma.
Myndin er líklega tekin um miðjan
sjöunda áratug síðustu aldar.

Einar og Ólöf fluttust að Kollsá úr húsmennsku frá Dynjanda á fardögum 1920.  Þau keyptu Kollsárjörðina á 2000 krónur og hýstu hana um 1930 en gömul hús voru þá fallin. Þau byggðu hlöðu úr timbri með járnþaki, tvö samstæði fjárhús úr sama efni að mestu og lítið hesthús með steyptu gólfi og járnþaki en veggir voru hlaðnir. Einnig byggðu þau íbúðarhús úr timbri. Höfundur hefur fundið þar margar fjalirnar merktar „Einar Guðleifsson Kollsá“. Húsið var með járnþaki og steypt var utan um. Það var svo stækkað um helming og var sá hluti steyptur og er með hnausþykkum veggjum. Efri hæðin var þiljuð í tvennt en á neðri hæð var stofa, herbergi afa og ömmu, búr og geymsla. Í áföstum skúr var geymdur mór.

Í framhjáhlaupi má geta þess að viðkoma virðist hafa verið töluverð í báðum ættum Kollsárfólksins, t.d. segir að Snorri Einarsson, langalangafi Einars afa, hafi verið þríkvæntur (og síðasta konan var reyndar dóttir þáverandi bónda á Kollsá). Snorri er sagður hafa átt um 20 börn á jafnmörgum árum og var reynar nefndur Barna-Snorri. En það var ekki ósvipað í hinn ættlegginn. Móðurafi höfundar, Jónas Guðjónsson, var nefndur Barna-Jónas þótt börnin hafi verið ívið færri og dreifst á fleiri ár en hjá hinum.

© 2008 Svanberg K. Jakobsson. svanberg (hjá) kollsa.net. Síðast breytt 21. apríl 2008